Losser

In de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt, werd de maatschappij voor een belangrijk deel bepaald door mannen. Vrouwen konden maar beperkt deelnemen aan het economisch verkeer en waren eigenlijk niet in staat om voor zichzelf zorgen. Ze waren sterk afhankelijk van mannen. De verantwoordelijkheden van een man werden daarom bij zijn overlijden overgedragen op zijn broers en zijn zonen. Maar wat nu als een man geen broer heeft en zijn zoons gestorven zijn? Dan kon iemand uit de kring van de familie optreden als ‘losser’, door zich te ontfermen over het bezit en de vrouw van de overledene. Als de losser met de weduwe een kind kreeg, ging het bezit weer over op dat kind zodat de erfenis binnen het oorspronkelijke gezin bleef. Noömi sluit al snel uit dat zij zelf nog zal hertrouwen. ‘Ik ben te oud voor een man,’ zegt zij al vóór haar terugkomst in Betlehem. Dat Noömi nog zou trouwen om een kind te kunnen krijgen dat dan later als losser voor Ruth kan optreden, is uitgesloten. Als er een losser is, dan zal die met Ruth moeten trouwen. In Betlehem wonen twee mannen die daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen. En zoals Moab en Betlehem twee plaatsen zijn die in alles tegenover elkaar staan, zo zijn ook deze twee mannen elkaars tegenpolen. De man die de eerste rechten heeft, mag in het verhaal nauwelijks een naam hebben. ‘Peloni Almoni’ heet hij in het Hebreeuws, dat zoveel betekent als: ‘meneer Die-en-Die, meneer Huppeldepup’. ‘Sjagger’ heet hij in deze musical. Waarom hij geen naam mag hebben? Misschien wel in de eerste plaats omdat hij weigert de naam van Elimelech recht te doen. Een stuk grond, daarin is hij nog wel geïnteresseerd. Maar zorgen voor een vrouw? Dan haakt Sjagger af. Ook hij maakt daarmee duidelijk dat een crisis nooit zomaar voorbij is. Je mag dan weer terug zijn in Betlehem, dat betekent niet dat alles meteen weer goed is. Ook in Betlehem lopen vage figuren rond die alleen aan zichzelf denken. Tegenover Sjagger staat Boaz (‘in hem is kracht’). Hij ontfermt zich over Ruth: hij geeft haar te eten, biedt haar bescherming. Daarmee doet hij wat in de Thora steeds opnieuw verteld wordt over God. Eigenlijk zou je kunnen zeggen: Boaz ‘doet God’ in dit verhaal. Hij staat voor betrouwbaarheid, ontferming, liefde. Hij staat voor toekomst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *